MN Oftalmoloji Cilt: 32 Sayı: 1 2025 (MN Ophthalmology Volume: 32 No: 1 2025)
Proliferatif Diyabetik Retinopati Hastalarında Epiretinal Membran Birlikteliği: Üçüncü Basamak Bir Hastanede Kesitsel Bir Çalışma
Epiretinal Membrane Coexistence in Patients with Proliferative Diabetic Retinopathy: A Cross-Sectional Study in a Tertiary Hospital
Zübeyir YOZGAT, Kaan ÖZKAN
, Gizem İlayda DUMLUPINAR
, Mehmet Cem SABANER
, Mustafa DOĞAN
Öz
Amaç: Kliniğimizin retina biriminde takip edilen diyabetik hastalarda epiretinal membran (ERM) sıklığını belirlemek ve bunun sosyodemografik özellikler, ek sistemik hastalıklar ve eşlik eden retinal patolojilerle ilişkisini değerlendirmek.
Gereç ve Yöntem: Retina biriminde muayene edilen DRP’li hastalar bu gözlemsel, kesitsel çalışmaya dahil edilmiştir. Hasta dosyalarından yaş, cinsiyet, diyabet süresi ve tipi, diyabet dışındaki ek sistemik hastalıklar ve kırsal veya kentsel bölgelerde yaşama bilgileri kaydedilmiştir. Epiretinal membran ve ek retinal patolojileri belirlemek için optik koherans tomografi (OKT) görüntüleri analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya toplam 530 hasta dahil edilmiş olup, hastaların %60’ı (n=318) kadın, %40’ı (n=212) erkektir ve ortalama yaş 64.3±8.4 yıl (aralık: 41-84 yıl) olarak bulunmuştur. Hastaların %23’ünde (n=122) ERM saptanmıştır. ERM’li hastaların ortalama yaşı 69.4±9.3 yıl iken, ERM olmayanlarda bu yaş 62.8±7.5 yıl olarak bulunmuş ve yaşla birlikte ERM prevalansında istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğu gösterilmiştir (p<0,001). Diyabet süresi ERM vakalarında anlamlı olarak daha uzun bulunmuştur (ERM’li hastalarda 13.2 yıl, ERM olmayanlarda 7.2 yıl; p<0.001). ERM oranı, tip 1 diyabetli hastalarda tip 2 diyabetli hastalara göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p=0,045). Cinsiyet ile ERM arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Hastaların %50,4’ü kırsal bölgelerde (n=267), geri kalanı ise kentsel bölgelerde (n=263) ikamet etmekteydi ve iki grup arasında ERM prevalansı açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır (p=0.051). ERM sonrası en sık görülen ek retinal patoloji yaşa bağlı maküler dejenerasyon (n=68) olmuştur. En sık görülen eşlik eden sistemik hastalık hipertansiyon (n=236) olarak bulunmuştur. ERM varlığı açısından yalnızca koroner arter hastalığı ile anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p=0,03).
Sonuç: ERM, bu çalışmada DRP hastalarında %23 prevalans ile yaygın bir retinal patolojidir. DRP hastalarında sıklıkla ek sistemik hastalıklar, özellikle kardiyovasküler durumlar bulunmaktadır ve bu durumların yönetiminde multidisipliner bir yaklaşımın gerekliliğini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Diyabetik retinopati, Epiretinal membran, Hipertansiyon
Abstract
Objective: To determine the frequency of epiretinal membrane (ERM) in diabetic patients followed in the retina unit of our clinic and to determine its relationship with sociodemographic, additional systemic diseases and accompanying retinal pathologies.
Material and Method: Patients with DRP who were examined in the retina unit were included in this observational, cross-sectional study. Data such as age, gender, duration and type of diabetes, additional systemic diseases other than diabetes, and living in rural or urban areas were recorded from patient files. Optical coherence tomography (OCT) images were analyzed to determine ERM and additional retinal pathologies.
Results: A total of 530 patients were included in the study, of whom 60% (n=318) were female, and 40% (n=212) were male, with a mean age of 64.3±8.4 years (range: 41-84 years). ERM was detected in 23% (n=122) of the patients. The mean age of patients with ERM was 69.4±9.3 years, while it was 62.8±7.5 years in those without ERM, indicating a statistically significant increase in ERM prevalence with age (p<0.001). Diabetes duration was significantly longer in ERM cases (13.2 years vs. 7.2 years in those with ERM vs. without, respectively, p<0.001). The ERM rate was found to be significantly higher in patients with type 1 diabetes than in patients with type 2 (p=0.045). There was no significant association between ERM and gender. 50.4% of the patients resided in rural areas (n: 267) and the rest (n=63) in urban areas, and there was no significant difference in the prevalence of ERM between the two groups (p=0.051). The additional accompanying retinal pathology after ERM was age-related macular degeneration (n=68). The most common accompanying systemic disease was hypertension (n=236). There was a significant relationship only between coronary artery disease in terms of the presence of ERM (p= 0.03).
Conclusion: ERM is a common retinal pathology in DRP patients, with a prevalence of 23% in this study. DRP patients frequently have additional systemic diseases, particularly cardiovascular conditions, emphasizing the need for a multidisciplinary approach in their management.
Keywords: Diabetic retinopathy, Epiretinal membrane, Hypertension
Bu çalışmanın kaynak olarak gösterimi: Yozgat Z. Özkan K. Dumlupınar Gİ. Sabaner MC. Doğan M. Proliferatif Diyabetik Retinopati Hastalarında Epiretinal Membran Birlikteliği: Üçüncü Basamak Bir Hastanede Kesitsel Bir Çalışma. MN Oftalmoloji. 2025;32(1):28-35